Brexit a współpraca w sprawach karnych

W niniejszym artykule poznasz:

  • garść słownictwa angielskiego dotyczącego współpracy w sprawach karnych z Wielką Brytanią
  • podstawę prawną brexitu i współpracy w sprawach karnych z Wielką Brytanią po brexicie od 2021 roku
  • zmiany w zakresie przekazania osób, wzajemnej pomocy prawnej i wymiany rejestrów karnych oraz zabezpieczenia i konfiskaty
  • listę organów właściwych dla współpracy w sprawach karnych z wielką Brytanią od 2021 roku

A jeżeli bardziej interesuje Cię temat współpracy w sprawach karnych Polski z aktualnymi państwami członkowskimi UE, zajrzyj do mojego artykułu o Angielskiej terminologii współpracy w sprawach karnych, gdzie umieściłem przydatny glosariusz.

Brexit a współpraca w sprawach karnych z Wielką Brytanią od 2021 roku – podstawa prawna

Brexit, czyli wyjście Wielkiej Brytanii z Unii Europejskiej, był w 2020 roku odmieniany w mediach przez wszystkie przypadki, ale czy wiesz, że jego faktyczną podstawę prawną stanowi Umowa o wystąpieniu Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej z Unii Europejskiej i Europejskiej Wspólnoty Energii Atomowej (Agreement on the withdrawal of the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland from the European Union and the European Atomic Energy Community)? To zgodnie z nią Wielka Brytania przestała być państwem członkowskim Unii Europejskiej w dniu 1 lutego 2020 roku. Natomiast zasady dalszych stosunków państw członkowskich Unii Europejskiej z Wielką Brytanią zostały uregulowane w osobnym dokumencie stosowanym od 2021 roku. Przeczytasz o nim poniżej.

Umowa o handlu i współpracy między UE a Wielką Brytanią

Z mojej perspektywy jako tłumacz przysięgły języka angielskiego, chciałbym odnieść się do nowej rzeczywistości, z którą mamy do czynienia od 1 stycznia 2021 roku, czyli od wejścia w życie tzw. Umowy o handlu i współpracy między UE a Wielką Brytanią (dalej „Umowa”). Niesie ona za sobą istotne konsekwencje m.in. dla polskich organów wymiaru sprawiedliwości m.in. w zakresie procedur dotyczących europejskich nakazów aresztowania i nakazów dochodzeniowych (dokumentów, z którymi mam często do czynienia jako tłumacz przysięgły). Dla porządku należy stwierdzić, że pełna jej nazwa to „Umowa o handlu i współpracy między Unią Europejską i Europejską Wspólnotą Energii Atomowej, z jednej strony, a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, z drugiej strony” (Trade and Cooperation Agreement between the European Union and the European Atomic Energy Community, of the one part, and the United Kingdom of Great Britain and Northern Ireland). Dość długa, prawda? 😉 Jednak, gdy zajrzałem do jej spisu treści, uśmiechnąłem się ze zdziwieniem jeszcze bardziej, bo okazało się, że cały dokument liczy sobie 1449 stron! Myślę, że jej objętość Umowy o handlu i współpracy między UE a Wielką Brytanią może być sporą niespodzianką nawet dla osób obytych z międzynarodowymi umowami handlowymi i źródłami prawa międzynarodowego.

Współpraca organów ścigania i wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych z Wielką Brytanią – Część trzecia Umowy

Zapisy dotyczące współpracy w sprawach karnych w Wielką Brytanią i związana z tym terminologia znajduje się w części trzeciej Umowy o handlu i współpracy: współpraca organów ścigania i wymiarów sprawiedliwości w sprawach karnych (law enforcement and judicial cooperation in criminal matters).

To właśnie tu znajduje się nowa podstawa prawna dla dotychczasowo realizowanych działań w zakresie m.in. zabezpieczenia i konfiskaty (freezing and confiscation) wzajemnej pomocy prawnej (mutual legal assistance), przekazywania (surrender) osób objętych ENA i wymiany rejestrów karnych (exchange of criminal records) w ramach Europejskiej sieci sądowniczej.

Przekazanie osób

Od 1 stycznia 2021 r. przestała obowiązywać m.in. Decyzja ramowa w sprawie europejskiego nakazu aresztowania. Umowa o handlu i współpracy wprowadza procedurę przekazywania osób między UE a Wielką Brytanią, która zastępuje zatem odpowiednie postanowienia Europejskiej konwencji o ekstradycji z 1957 r. (European Convention on Extradition of 1957) oraz Europejskiej konwencji o zwalczaniu terroryzmu (European Convention on the Suppression of Terrorism) w zakresie ekstradycji. Umowa znajduje także zastosowanie w stosunku do ENA wydanych przed 31 grudnia 2020 roku, tj. przed upływem okresu przejściowego (transition period), w przypadku, gdy osoba objęta wnioskiem (requested person), nie została zatrzymana.

Wzajemna pomoc prawna i wymiana rejestrów karnych

Postanowienia Umowy uzupełniają Europejską konwencję o pomocy prawnej w sprawach karnych z 1959 r. (European Convention on Mutual Assistance in Criminal Matters of 1959) wraz z jej protokołami dodatkowymi z 1978 r. i 2001 r. w zakresie wzajemnej pomocy prawnej i wymiany informacji z rejestrów karnych. W Umowie o handlu i współpracy szczególną uwagę zwraca się na zasadę proporcjonalności (principle of proportionality), bezpośrednie kontakty między organami (direct contacts between authorities) oraz czynności dochodzeniowe (investigative measures). Poza tym, co do zasady, państwo wezwane (requested state) decyduje w sprawie wykonania wniosku o wzajemną pomoc (request for mutual assistance) w terminie 45 dni od jego otrzymania. Wniosek zostaje wykonany w terminie 90 dni po podjęciu decyzji lub po przeprowadzeniu konsultacji w sprawie spełniania warunków uprawniających z do wystąpienia z wnioskiem.

Jeżeli chodzi natomiast o wymianę informacji z rejestrów karnych, to nowe przepisy są bardziej szczegółowe w przedmiocie m.in. przechowywania informacji, składania wniosków i odpowiedzi.

Zabezpieczenie i konfiskata

Umowa o handlu i współpracy zawiera także postanowienia o zabezpieczeniu i konfiskacie. Wchodzą one w życie w miejsce zapisów dotyczących „współpracy międzynarodowej” Konwencji Rady Europy o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa oraz o finansowaniu terroryzmu z 2005 r. (Council of Europe Convention on Laundering, Search, Seizure and Confiscation of the Proceeds from Crime and Terrorism Financing of 2005) oraz Konwencji o praniu, ujawnianiu, zajmowaniu i konfiskacie dochodów pochodzących z przestępstwa z 1990 r. (Convention on Laundering, Search, Seizure and Confiscation of the Proceeds from Crime of 1990). Odpowiednie postanowienia Umowy odnoszą się m.in. do udzielania pomocy, wniosków o informacje na temat rachunków i transakcji bankowych oraz ich monitorowanie, jak również procedury konfiskaty.

Lista organów właściwych dla współpracy w sprawach karnych z Wielką Brytanią od 2021 roku po brexicie

Na podstawie dokumentu „Summary of the UK competent authorities” opublikowanego na stronie Europejskiej sieci sądowniczej w języku angielskim (link poniżej) postanowiłem przygotować poniższą listę organów właściwych dla współpracy w sprawach karnych z wielką Brytanią od 2021 roku wraz z ich danymi kontaktowymi. Mam nadzieję, że będzie ona przydatna dla polskich organów wymiaru sprawiedliwości i prokuratury.

Brytyjski organ właściwy ds. przekazywania osób (nakazów aresztowania)

UK International Crime Bureau, The National Crime Agency

(Brytyjskie Biuro ds. Przestępczości Międzynarodowej, Narodowa Agencja ds. Przestępczości)

Olympic House, Olympic Park,

Longbarn Boulevard, Woolston Grange, Warrington, Cheshire

WA20XA

Tel: +44 207 238 8115

manchester@nca.gov.uk

Brytyjskie organy właściwe ds. wzajemnej pomocy prawnej i czynności dochodzeniowo-śledczych

W Anglii, Walii i Irlandii Północnej

Home Office, UK Central Authority

(Ministerstwo Spraw Wewnętrznych, Brytyjski Organ Centralny)

2 Marsham Street

Home Office, 2nd Floor, Peel Building

London SW1P 4DF

Tel: (+44) 207 035 4040

UKCAILOR@homeoffice.gov.uk

W sprawach o przestępstwa skarbowe:

HM Revenue and Customs Solicitor’s Office

(Kancelaria Prawna Urzędu Skarbowego i Celnego Jej Królewskiej Mości)

1st Floor (South)

Bush House S/W Wing

The Strand

London

WC2B 4RD Tel: +44 (0)3000 586324

mla@hmrc.gov.uk

W szkocji

Crown Office, Scotland

International Co-operation Unit

(Szkocki Urząd Ławy Królewskiej

Jednostka ds. Współpracy Międzynarodowej)

25 Chambers Street

Edinburgh

Scotland

EH1 1LA

Tel: +44 (0)131 243 8152

Fax: +44 (0)131 243 8153

coicu@copfs.gov.uk

Brytyjskie organy właściwe ds. zabezpieczenia i konfiskaty

W Anglii, Walii i Irlandii Północnej

UK Central Authority

Home Office

(Brytyjski Organ Centralny

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych)

2nd Floor Peel Building

2 Marsham Street

London SW1P 4DF

UKCA-AFC@homeoffice.gov.uk

W sprawach podatkowych i celnych:

HM Revenue and Customs

Solicitor’s Office and Legal Services

(Kancelaria Prawna Urzędu Skarbowego i Celnego Jej Królewskiej Mości)

Room 2E10, 100 Parliament Street

London SW1A 2BQ

United Kingdom

mla@hmrc.gov.uk

W sprawach pilnych: emergencymla@hmrc.gov.uk

W Szkocji

The Lord Advocate, Crown Office, Scotland

(Lord Adwokat, Szkocki Urząd Ławy Królewskiej)

25 Chambers Street

Edinburgh

Scotland

EH1 1LA

Tel: (+44) 131 243 8152

coicu@copfs.gov.uk

Brytyjski organ właściwy ds. wymiany informacji z rejestrów karnych

The Chief Constable of Hampshire Constabulary

(Komendant Policji Hampshire Constabulary)

ACRO

PO BOX 481

Fareham

Hampshire

PO14 9FS

United Kingdom

Źródła internetowe

  • https://www.ejn-crimjust.europa.eu/ejn/EJN_DynamicPage/PL/87
  • https://www.ejn-crimjust.europa.eu/ejn/NewsDetail/Pl/734
  • https://www.gov.uk/guidance/mutual-legal-assistance-mla-requests#history

Jeżeli podoba Ci się ten post, będę wdzięczny za komentarz i udostępnienie na Facebooku i LinkedIn. Daj znać, jeżeli brakuje Ci w sieci informacji o jakimś zagadnieniu z pogranicza prawa i języka angielskiego – chętnie pomyślę, jak mogę pomóc 

Jeżeli chcesz dostawać informacje o nowych postach na Blogu Tłumacza Przysięgłego Języka Angielskiego w newsletterze, zostaw swój adres email poniżej.